Genus Xyris in Family Xyridaceae
In botanical taxonomy, a genus (plural genera) is a rank used to group closely related species within a family. In the hierarchy, genus sits below family and above species.
Genera are defined by shared morphological, anatomical, and genetic characteristics (for example, features of flowers, fruits, seeds, or leaves) that indicate a close evolutionary relationship among the species they contain.
Each genus can include one or more species. Examples include Rosa (roses) and Solanum (nightshades, including tomato and eggplant).
Do you wish to read more about plant taxonomy? Click here!
Genus Description
Suggest a correction!Xyris (family Xyridaceae, order Poales; APG IV, 2016) comprises about 250–300 species of mostly herbaceous, perennial, occasionally annual plants that are commonly called yellow‑eyed grasses. The genus is nearly cosmopolitan in tropical and subtropical regions, with major centers of diversity in the Americas (Brazilian Guianas, central and southern Brazil, and the Caribbean) and in Australia, and additional representatives in Africa and Madagascar (Kews’ Plants of the World Online, 2024; The World Flora Online, 2024; GBIF, 2024). The type species for Xyris is X. indica L. (Kews’ Plants of the World Online, 2024).
Species are typically tufted to rhizomatous, bearing basal, linear to narrowly lanceolate leaves and a one‑ to few‑flowered scape terminating in a compact capitulum of bracts. The capitulum is invested by one or two prophylls at its base. Flowers are trimerous, with three sepals (two lateral boat‑shaped sepals and a usually keeled dorsal sepal) and three yellow (less often blue or white) clawed petals; three fertile stamens are accompanied by three staminodes. The ovary is superior with a three‑carpellate, typically three‑locular gynoecium, bearing axile to basal‑axile placentation. Fruits are ovoid to subglobose capsules that dehisce by three valves; seeds are minute, with a characteristically striate or reticulate testa (Flora of North America, 2003; Smith et al., 2004).
Diversity peaks in lowland wet savannas, seepage areas, marshes, and peat swamps of tropical America and in fire‑prone wet heaths of Australia; altitudinal ranges extend from near sea level to high‑elevation grasslands, with many taxa geographically restricted (Flora of North America, 2003). Contemporary treatments emphasize local endemism linked to specialized hydrology and soils, especially in the Guiana Highlands and southeastern Brazil.
Pollination appears predominantly entomophilous (small bees and flies), although detailed studies remain sparse; seed dispersal is primarily anemochorous and hydrochorous via capsule dehiscence, and much detail is inferred from morphology rather than empirical observation. Base chromosome number is commonly reported as x = 9, with polyploidy contributing to variation (Flora of North America, 2003).
Taxonomically, Xyris is recognized with widely accepted sectional groupings (e.g., sections Nemosperma, Peliosanthes, and Xyris), but a robust global infrageneric system remains pending; ongoing revisions continue to refine boundaries and synonymy (WFO, 2024). Historically broad circumscriptions of Xyris in some regional works contrast with more narrowly defined genera recognized by modern phylogenetic evidence (Kews’ Plants of the World Online, 2024; GBIF, 2024), and recent advances have led to re‑circumscriptions of Xyridaceae at family level (APG IV, 2016).
The genus has limited direct human use but appears occasionally in horticulture as marginal pond and bog plants, notably X. complanata and X. jupicai, and is sporadically naturalized; it is not a major timber or crop plant.
While many species are widespread, localized taxa are vulnerable to wetland drainage, peat extraction, and altered fire regimes; demographic data remain fragmentary for most species, especially in underexplored regions of Brazil and the Guianas (Kews’ Plants of the World Online, 2024). Continued taxonomic and ecological work is needed to quantify diversity and guide conservation.
-
Xyris aberdarica (Malme)
-
Xyris acrophila (Malme)
-
Xyris affinis (Welw. ex Rendle)
-
Xyris albescens (Steyerm.)
-
Xyris almae (Kral & Wand.)
-
Xyris ambigua (Beyr. ex Kunth)
-
Xyris amorimii (Kral)
-
Xyris anamariae (Wand. & Kral)
-
Xyris anceps (Lam.)
2 -
Xyris andina (Malme)
-
Xyris angularis (N.E.Br.)
-
Xyris angustifolia (De Wild. & T.Durand)
-
Xyris anisophylla (Welw. ex Rendle)
-
Xyris apureana (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris aquatica (Idrobo & L.B.Sm.)
-
Xyris aracamunae (Kral)
-
Xyris arachnoidea (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris araracuarae (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris archeri (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris aristata (N.E.Br.)
-
Xyris aristida (N.E.Br.)
-
Xyris asperula (Mart.)
-
Xyris asterotricha (Lock)
-
Xyris atrata (Malme)
-
Xyris atriceps (Malme in Gleason)
4 -
Xyris atrospicata (Wand. & J.S.Guedes)
-
Xyris atrovirida (Doust & B.J.Conn)
-
Xyris augusto-coburgii (Szyszyl. ex Beck)
-
Xyris aurea (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris bahiana (Malme)
-
Xyris baldwiniana (Schult.)
-
Xyris bampsii (Lisowski)
-
Xyris bancana (Miq.)
-
Xyris barteri (N.E.Br.)
-
Xyris bialata (Malme)
-
Xyris bicarinata (Griseb.)
-
Xyris bicephala (Gleason)
-
Xyris bicostata (Maguire & L.B.Sm.)
2 -
Xyris bissei (Urquiola & Kral)
-
Xyris bituberosa (Phonsena & Chantar.)
-
Xyris blanchetiana (Malme)
-
Xyris blepharophylla (Mart.)
-
Xyris boliviana (Kral)
-
Xyris borneensis (Rendle)
-
Xyris brachyfolia (Kral & Wand.)
-
Xyris brachysepala (Kral)
-
Xyris bracteata (R.Br.)
-
Xyris bracteicaulis (E.P.Bicknell ex L.M.Campb.)
-
Xyris brevifolia (Michx.)
-
Xyris buengkanensis (Phonsena & Chantar.)
-
Xyris byssacea (Kral)
-
Xyris cachimbensis (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris calcicola (E.L.Bridges & Orzell)
-
Xyris calderonii (Kral, L.B.Sm. & Wand.)
-
Xyris calostachys (Paulsen ex Warm.)
-
Xyris caparaoensis (Wand.)
-
Xyris capensis (Thunb.)
2 -
Xyris capillaris (Malme)
-
Xyris capnoides (Malme)
-
Xyris carinata (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris caroliniana (Walter)
-
Xyris celiae (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris cervii (E.D.Lozano & Wand.)
-
Xyris chapmanii (E.L.Bridges & Orzell)
-
Xyris cheumatophila (Doust & B.J.Conn)
-
Xyris chimantae (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris ciliata (Thunb.)
-
Xyris cipoensis (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris columbiana (Malme)
-
Xyris complanata (R.Br.)
-
Xyris concinna (N.E.Br.)
-
Xyris confusa (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris congensis (Büttner)
-
Xyris connosepala (Lanj.)
-
Xyris consanguinea (Kunth)
-
Xyris consolida (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris contracta (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris coronata (Haines)
-
Xyris correlliorum (E.L.Bridges & Orzell)
-
Xyris coutensis (Wand. & Cerati)
-
Xyris crassifunda (Kral)
-
Xyris cryptantha (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris cuatrecasana (Idrobo & L.B.Sm.)
-
Xyris culmenicola (Steyerm.)
-
Xyris curassavica (Kral & Urquiola)
-
Xyris cylindrostachya (Kral & Wand.)
-
Xyris cyperoides (Gleason)
-
Xyris dardanoi (Wand.)
-
Xyris dawsonii (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris decipiens (N.E.Br.)
-
Xyris decussata (Gleason)
-
Xyris delicatula (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris densa (Malme)
-
Xyris desquamata (J.R.Morel & Munzinger)
-
Xyris diamantinae (Malme)
-
Xyris diaphanobracteata (Kral & Wand.)
-
Xyris difformis (Chapm.)
2 -
Xyris dilatatiscapa (Kral & Jans.-Jac.)
-
Xyris dissimilis (Malme)
-
Xyris dissitifolia (Kral & Wand.)
-
Xyris disticha (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris downsiana (L.B.Sm.)
-
Xyris drummondii (Malme)
-
Xyris ednae (Lock)
-
Xyris egleri (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris ekmanii (Malme)
-
Xyris elegantula (Malme)
-
Xyris eleocharoides (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris elliottii (Chapm.)
-
Xyris emarginata (Phonsena & Chantar.)
-
Xyris erosa (Lock)
-
Xyris erubescens (Rendle)
-
Xyris esmeraldae (Steyerm.)
-
Xyris exigua (Malme)
-
Xyris exilis (Doust & B.J.Conn)
-
Xyris fallax (Malme)
-
Xyris ferreirae (Kral)
-
Xyris festucifolia (Hepper)
-
Xyris fibrosa (Kral & Wand.)
-
Xyris filifolia (L.A.Nilsson)
-
Xyris filiformis (Lam.)
-
Xyris fimbriata (Elliott)
-
Xyris flabelliformis (Chapm.)
-
Xyris flexifolia (R.Br.)
-
Xyris floridana ((Kral) E.L.Bridges & Orzell)
-
Xyris foliolata (L.A.Nilsson)
-
Xyris formosana (Hayata)
-
Xyris fredericoi (Wand.)
-
Xyris frequens (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris friesii (Malme)
-
Xyris frondosa (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris fugaciflora (Rendle)
-
Xyris fuliginea (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris fusca (L.A.Nilsson)
-
Xyris gerrardii (N.E.Br.)
-
Xyris glandacea (L.A.Nilsson)
-
Xyris globosa (L.A.Nilsson)
-
Xyris glochidiata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris gongylospica (Kral)
-
Xyris gossweileri (Malme)
-
Xyris goyazensis (Malme)
-
Xyris gracilis (R.Br.)
-
Xyris gracillima (F.Muell.)
-
Xyris graminosa (Pohl ex Mart.)
-
Xyris grandiceps (Griseb.)
-
Xyris grandis (Ridl.)
-
Xyris graniticola (Kral)
-
Xyris graomogolensis (Wand. & Kral)
-
Xyris grisebachii (Malme)
-
Xyris guaranitica (Malme)
-
Xyris guianensis (Steud.)
-
Xyris guillenii (Kral)
-
Xyris harleyi (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris hatschhachii (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris hilariana (Malme)
-
Xyris huberi (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris huillensis (Rendle)
-
Xyris humpatensis (N.E.Br.)
-
Xyris hymenachne (Mart.)
-
Xyris hystrix (Seub.)
-
Xyris imitatrix (Malme)
-
Xyris inaequalis (N.A.Wakef.)
-
Xyris indica (L.)
-
Xyris indivisa (N.A.Wakef.)
-
Xyris insignis (L.A.Nilsson)
-
Xyris intersita (Malme)
-
Xyris involucrata (Nees)
-
Xyris irwinii (Wand. & L.M.Campb.)
-
Xyris isoetifolia (Kral)
-
Xyris itambensis (Kral & Wand.)
-
Xyris itatiayensis ((Malme) Wand. & Sajo)
-
Xyris jataiana (Kral & Wand.)
-
Xyris jolyi (Wand. & Cerati)
-
Xyris juncea (R.Br.)
-
Xyris juncifolia (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris jupicai (Rich.)
-
Xyris kibaraensis (Lisowski)
-
Xyris kornasiana (Brylska & Lisowski)
-
Xyris kradungensis (B.Hansen)
-
Xyris kralii (Wand.)
-
Xyris kukenaniana (Kral)
-
Xyris kundelungensis (Brylska)
-
Xyris kwangolana (P.A.Duvign. & Homès)
-
Xyris labatii (Rakoton., Callm. & Phillipson)
-
Xyris lacera (R.Br.)
-
Xyris lacerata (Pohl ex Seub.)
-
Xyris laevigata (L.A.Nilsson)
-
Xyris lagoinhae (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris lanata (R.Br.)
-
Xyris laniceps (Lock)
-
Xyris lanuginosa (Seub.)
-
Xyris lanulobractea (Steyerm.)
-
Xyris laxiflora (F.Muell.)
-
Xyris laxifolia (Mart.)
2 -
Xyris lejolyana (Lisowski)
-
Xyris leonensis (Hepper)
-
Xyris liesneri (Kral)
-
Xyris linifolia (P.Royen)
-
Xyris lithophila (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris lobbii (Rendle)
-
Xyris lomatophylla (Mart.)
-
Xyris longibracteata (Britton & P.Wilson)
-
Xyris longifolia (Mart.)
-
Xyris longiscapa (L.A.Nilsson)
-
Xyris longisepala (Kral)
-
Xyris lucida (Malme)
-
Xyris luetzelburgii (Malme)
-
Xyris lugubris (Malme in Gleason)
-
Xyris lutescens (Kral & Wand.)
-
Xyris macbrideana (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris machrisiana (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris madagascariensis (Malme)
-
Xyris makuensis (N.E.Br.)
-
Xyris mallocephala (Lock)
-
Xyris malmeana (L.B.Sm.)
-
Xyris mantuensis (Urquiola & Kral)
-
Xyris maparecida (Wand., J.S.Guedes & Silva-Cobra)
-
Xyris marginata (Rendle)
-
Xyris marojejyensis (Lock, Rakoton., Callm. & Phillipson)
-
Xyris maxima (Doust & B.J.Conn)
-
Xyris melanopoda (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris melanovaginata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris mello-barretoi (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris membranibracteata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris mentiens (Lock)
-
Xyris mertensiana (Körn. ex Malme)
-
Xyris metallica (Klotzsch ex Seub.)
-
Xyris mexiae (Malme)
-
Xyris mexicana (S.Watson)
-
Xyris mima (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris minarum (Seub.)
-
Xyris montana (Ries)
-
Xyris moraesii (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris morii (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris mucujensis (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris muelleri (Malme)
-
Xyris nanuzae (Wand.)
-
Xyris natalensis (L.A.Nilsson)
-
Xyris navicularis (Griseb.)
-
Xyris neblinae (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris neglecta (L.A.Nilsson)
-
Xyris neocaledonica (Rendle)
-
Xyris nervata (Wand. & N.Mota)
-
Xyris nigra (N.Mota & Wand.)
-
Xyris nigrescens (Kral)
-
Xyris nigricans (L.A.Nilsson)
-
Xyris nilssonii (Malme)
-
Xyris nivea (Welw. ex Rendle)
-
Xyris nubigena (Kunth)
-
Xyris obcordata (Kral & Wand.)
-
Xyris oblata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris obscura (N.E.Br.)
-
Xyris obtusiuscula (L.A.Nilsson)
-
Xyris oligantha (Steud.)
-
Xyris operculata (Labill.)
-
Xyris organensis (Malme)
-
Xyris ornithoptera (Lock)
-
Xyris oxylepis (Idrobo & L.B.Sm.)
-
Xyris paleacea (Kral & Urquiola)
-
Xyris pallidula (Kral & Wand.)
-
Xyris panacea (L.C.Anderson & Kral)
-
Xyris pancheri (Rendle)
-
Xyris paradisiaca (Wand.)
-
Xyris paraensis (Poepp. ex Kunth)
2 -
Xyris parvula (Malme)
-
Xyris pauciflora (Willd.)
-
Xyris pectinata (Kral, L.B.Sm. & Wand.)
-
Xyris peteri (Poelln.)
-
Xyris phaeocephala (Kral & Wand.)
-
Xyris picea (Kral & Wand.)
-
Xyris pilosa (Kunth)
-
Xyris piranii (Wand.)
-
Xyris pirapamae (Wand. & J.S.Guedes)
-
Xyris piraquarae (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris piresiana (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris plantaginea (Mart.)
-
Xyris platylepis (Chapm.)
-
Xyris platystachya (L.A.Nilsson ex Malme)
-
Xyris popeanus (Lisowski)
-
Xyris porcata (Lock)
-
Xyris porphyrea (Lock)
-
Xyris pranceana (Kral & Wand.)
-
Xyris pratensis (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris prolificans (Kral)
-
Xyris ptariana (Steyerm.)
-
Xyris pterygoblephara (Steud.)
2 -
Xyris pulchella (Wand. & N.Mota)
-
Xyris pumila (Rendle)
-
Xyris ramboi (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris regnellii (L.A.Nilsson)
-
Xyris rehmannii (L.A.Nilsson)
-
Xyris reitzii (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris retrorsifimbriata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris rhodolepis ((Malme) Lock)
-
Xyris rigida (Kunth)
-
Xyris rigidiformis (Malme)
-
Xyris riopretensis (N.Mota & Wand.)
-
Xyris riparia (Maguire & L.B.Sm.)
-
Xyris roraimae (Malme)
-
Xyris rostrata (Wand. & N.Mota)
-
Xyris roycei (N.A.Wakef.)
-
Xyris rubella (Malme)
-
Xyris rubrolimbata (Heimerl)
-
Xyris rubromarginata (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris rupicola (Kunth)
-
Xyris sanguinea (Vermoesen ex Malme)
-
Xyris savanensis (Miq.)
-
Xyris scabridula (Rendle)
-
Xyris scabrifolia (R.M.Harper)
-
Xyris sceptrifera (Kral & Wand.)
-
Xyris schizachne (Mart.)
-
Xyris schliebenii (Poelln.)
-
Xyris schneeana (L.B.Sm. & Steyerm.)
-
Xyris scoparia (N.Mota & Wand.)
-
Xyris serotina (Chapm.)
-
Xyris serrana (E.D.Lozano & Wand.)
-
Xyris setigera (Oliv.)
-
Xyris seubertii (L.A.Nilsson)
2 -
Xyris shepherdiana (Wand. & J.S.Guedes)
-
Xyris sincorana (Kral & Wand.)
-
Xyris smalliana (Nash)
-
Xyris sororia (Kunth)
-
Xyris sparsifolia (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris spathacea (Lanj.)
-
Xyris spathifolia (Kral & J.M.Moffett)
-
Xyris spectabilis (Mart.)
-
Xyris sphaerocephala (Malme)
-
Xyris spinulosa (Kral & L.B.Sm.)
-
Xyris spruceana (Malme)
-
Xyris stenocephala (Malme)
-
Xyris stenophylla (L.A.Nilsson)
-
Xyris stenophylloides (Malme in Gleason)
-
Xyris stenostachya (Steyerm.)
-
Xyris stenotera ((Malme) E.L.Bridges & Orzell)
-
Xyris straminea (L.A.Nilsson)
-
Xyris stricta (Chapm.)
2 -
Xyris subasperula (Kral)
-
Xyris subglabrata (Malme in Gleason)
-
Xyris submetallica (Kral)
-
Xyris subsetigera (Malme)
-
Xyris subtilis (Lock)
-
Xyris subulata (Ruiz & Pav.)
2 -
Xyris subuniflora (Malme)
-
Xyris sulcatifolia (Kral)
-
Xyris surinamensis (A.Spreng.)
-
Xyris symoensii (Brylska & Lisowski)
-
Xyris tasmanica ((D.I.Morris) Doust & B.J.Conn)
-
Xyris tatei (Malme in Gleason)
-
Xyris teinosperma (Idrobo & L.B.Sm.)
-
Xyris tenella (Kunth)
2 -
Xyris tennesseensis (Kral)
-
Xyris teres (L.A.Nilsson)
-
Xyris teretifolia (R.Br.)
-
Xyris terrestris (Idrobo & L.B.Sm.)
-
Xyris thailandica (Phonsena & Chantar.)
-
Xyris thysanolepis (Maguire & L.B.Sm.)
2 -
Xyris tomentosa (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris toronoana (Kral)
-
Xyris torta (Sm.)
-
Xyris tortilis (Wand.)
-
Xyris tortula (Mart.)
-
Xyris trachyphylla (Mart.)
-
Xyris trachysperma (Kral & Duiv.)
-
Xyris trichophylla (Malme)
-
Xyris tristis (L.B.Sm. & Downs)
-
Xyris tuberosa (Ridl.)
-
Xyris uleana (Malme)
2 -
Xyris uninervis (Malme)
-
Xyris unistriata (Malme)
-
Xyris ustulata (L.A.Nilsson)
-
Xyris vacillans (Malme)
-
Xyris valdeapiculata (Kral)
-
Xyris valida (Malme)
-
Xyris velutina (N.Mota & Wand.)
-
Xyris veruina (Malme)
-
Xyris vestita (Malme)
-
Xyris villosicarinata (Kral & Wand.)
-
Xyris vivipara (Kunth)
-
Xyris wallichii (Kunth)
-
Xyris wawrae (Heimerl)
-
Xyris welwitschii (Rendle)
-
Xyris witsenioides (Oliv.)
-
Xyris wurdackii (Maguire & L.B.Sm.)
2 -
Xyris xiphophylla (Maguire & L.B.Sm.)